Nabijanie i ozonowanie klimatyzacji: kiedy robić i jak wygląda serwis

Klimatyzacja w aucie przestała być luksusem. Chłodzi latem, osusza powietrze jesienią i zimą, dzięki czemu szyby szybciej przestają parować. Jednocześnie to układ, o którym większość kierowców przypomina sobie dopiero, gdy w upalny dzień z nawiewów leci ciepłe powietrze. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa klimatyzacja, na czym polega nabijanie klimatyzacji, czym jest ozonowanie klimatyzacji, jakie objawy wskazują na usterkę i jak często serwisować układ. Serwis, naprawę, nabijanie i ozonowanie klimatyzacji wykonujemy w warsztacie MILA w Sosnowcu, przy ul. Piłsudskiego 36.

Jak działa klimatyzacja w samochodzie

Klimatyzacja to zamknięty obieg czynnika chłodniczego. Sprężarka, napędzana przez silnik lub elektrycznie w autach hybrydowych i elektrycznych, spręża czynnik w postaci gazu. Gorący gaz trafia do skraplacza przed chłodnicą silnika, gdzie oddaje ciepło i skrapla się. Następnie przechodzi przez osuszacz, który zatrzymuje wilgoć, i przez zawór rozprężny. Rozprężony czynnik trafia do parownika schowanego pod deską rozdzielczą, gdzie odparowuje i odbiera ciepło powietrzu płynącemu do kabiny. Obieg się zamyka, a czynnik wraca do sprężarki.

W czynniku krąży też specjalny olej, który smaruje sprężarkę. To ważne: gdy czynnika ubywa, ubywa również smarowania, a sprężarka pracuje w coraz gorszych warunkach.

W starszych autach stosowano czynnik R134a, w nowszych R1234yf. Każde auto ma na tabliczce w komorze silnika informację o rodzaju czynnika i jego ilości. Do serwisu potrzebna jest stacja przystosowana do danego czynnika.

Dlaczego klimatyzację trzeba nabijać

Nawet w pełni sprawnym układzie czynnik powoli ucieka przez uszczelnienia, węże i połączenia. To naturalny proces. Z czasem w układzie jest go za mało, a klimatyzacja chłodzi coraz słabiej. Nabijanie, a właściwie serwis klimatyzacji, przywraca właściwą ilość czynnika i oleju.

Jeśli jednak czynnik znika szybko, na przykład klima chłodziła po nabiciu tylko kilka tygodni, w układzie jest nieszczelność. Samo ponowne nabijanie nic wtedy nie da, trzeba znaleźć i naprawić wyciek.

Na czym polega serwis i nabijanie klimatyzacji

Porządny serwis to nie „dobicie gazu”. Obejmuje kilka etapów wykonywanych stacją do obsługi klimatyzacji:

1. Odzysk czynnika z układu i pomiar, ile go było. Ta wartość dużo mówi: niewielki ubytek po latach to normalne zużycie, duży ubytek wskazuje na nieszczelność.
2. Wytworzenie próżni w układzie. Próżnia usuwa wilgoć, która jest dla klimatyzacji szkodliwa, i jednocześnie pozwala sprawdzić szczelność: jeśli układ jej nie trzyma, gdzieś jest wyciek.
3. Uzupełnienie oleju w ilości, która została odzyskana razem z czynnikiem.
4. Napełnienie czynnikiem w ilości podanej przez producenta. Za mało i za dużo czynnika to w obu przypadkach słabsze chłodzenie i większe obciążenie sprężarki.
5. Opcjonalnie dodanie barwnika UV, który ułatwia późniejsze znalezienie ewentualnych wycieków.
6. Kontrola działania: pomiar ciśnień w układzie i temperatury powietrza na nawiewach.

Objawy, że klimatyzacja wymaga serwisu lub naprawy

• słabe chłodzenie albo ciepłe powietrze z nawiewów mimo włączonej klimatyzacji;
• chłodzenie tylko w czasie jazdy, a na postoju słabe, co może oznaczać problem z wentylatorem skraplacza lub za małą ilość czynnika;
• nieprzyjemny zapach z nawiewów, szczególnie po włączeniu klimatyzacji;
• parujące szyby, których klimatyzacja nie potrafi osuszyć;
• hałas przy włączaniu klimatyzacji: stuki, wycie lub zgrzyty sprężarki;
• sprzęgło sprężarki nie załącza się, co bywa ochroną przed pracą bez czynnika;
• ślady oleju na przewodach, złączkach lub skraplaczu.

Naprawa klimatyzacji: co psuje się najczęściej

• skraplacz: stoi z przodu auta, więc łatwo uszkadzają go kamienie, a zimą koroduje od soli;
• przewody i złączki: gumowe części węży starzeją się, a oringi na połączeniach tracą szczelność;
• zawory serwisowe, przez które czynnik potrafi powoli uciekać;
• sprężarka: zużyte łożysko sprzęgła, uszkodzone sprzęgło elektromagnetyczne albo zatarcie przy pracy z niedoborem oleju;
• czujniki ciśnienia i elektronika, które mogą blokować załączanie układu;
• wentylator skraplacza, bez którego klimatyzacja słabo działa w korkach.

Naprawa zaczyna się od znalezienia przyczyny: próby szczelności, lampy UV przy barwniku, pomiaru ciśnień i odczytu błędów. O tym, jak wygląda diagnostyka komputerowa, piszemy w artykule o kontrolce silnika i diagnostyce.

Ozonowanie klimatyzacji: co daje i kiedy je robić

Parownik klimatyzacji pracuje w wilgoci: to na nim skrapla się woda z powietrza. W ciemnym, wilgotnym miejscu świetnie czują się bakterie i grzyby. Efekt to zapach stęchlizny z nawiewów, a u osób wrażliwych także podrażnienie dróg oddechowych.

Ozonowanie polega na wytworzeniu w zamkniętej kabinie wysokiego stężenia ozonu przez specjalny generator, przy pracującym obiegu powietrza. Ozon to silny utleniacz, który dociera do kanałów wentylacji, tapicerki i podsufitki. Niszczy mikroorganizmy i neutralizuje zapachy, także te po zwierzętach czy dymie papierosowym. Po zabiegu kabinę się wietrzy, bo ozon w wysokim stężeniu nie jest obojętny dla zdrowia, dlatego w czasie ozonowania nikt nie przebywa w aucie.

Kiedy warto robić ozonowanie:

• przy każdym serwisie klimatyzacji, najlepiej wiosną, przed sezonem intensywnego używania;
• gdy z nawiewów czuć stęchliznę;
• po zakupie używanego auta;
• po przewożeniu zwierząt albo gdy w aucie ktoś palił.

Przy bardzo silnym zapachu, gdy parownik jest mocno zanieczyszczony, samo ozonowanie może nie wystarczyć. Wtedy potrzebne jest czyszczenie parownika i kanałów, a zawsze warto przy okazji wymienić filtr kabinowy, bo zapchany filtr sam staje się źródłem zapachu.

Jak często serwisować klimatyzację

Dobra praktyka to kontrola i serwis klimatyzacji co rok lub co dwa lata, w zależności od wieku auta i intensywności używania. Starsze układy tracą czynnik szybciej. Najlepszy moment to wiosna: przed pierwszymi upałami łatwiej o termin, a układ jest gotowy na sezon. Jeśli klimatyzacja nie była serwisowana od kilku lat, nie czekaj, aż sprężarka zacznie hałasować, bo praca z niedoborem oleju skraca jej życie.

Jak dbać o klimatyzację na co dzień

• włączaj klimatyzację także zimą, przynajmniej co jakiś czas. Osusza powietrze, szybciej odparowuje szyby, a olej krążący w układzie smaruje uszczelnienia;
• w upale najpierw przewietrz auto przez otwarte okna, a dopiero potem włącz klimatyzację;
• nie ustawiaj bardzo niskiej temperatury przy dużej różnicy między wnętrzem a otoczeniem. Duży szok termiczny nie służy zdrowiu;
• kilka minut przed końcem jazdy wyłącz klimatyzację, zostawiając nawiew. Parownik przeschnie, a bakterie będą miały gorsze warunki;
• wymieniaj filtr kabinowy regularnie;
• dbaj o czystość skraplacza z przodu auta, bo zabrudzony gorzej oddaje ciepło.

Od czego zależy koszt serwisu klimatyzacji

• rodzaj czynnika: R1234yf jest wyraźnie droższy niż R134a;
• ilość czynnika, jakiej wymaga układ danego auta;
• zakres: sam serwis, serwis z ozonowaniem, czyszczenie parownika, wymiana filtra kabinowego;
• naprawa nieszczelności: wymiana oringów, przewodu, zaworu, skraplacza lub sprężarki.

Podaj model i rocznik auta, a sprawdzimy rodzaj czynnika i przygotujemy wycenę.

R134a i R1234yf: czym różnią się czynniki

Przez lata w samochodach stosowano czynnik R134a. Ze względu na wpływ na klimat w nowych modelach zastąpiono go czynnikiem R1234yf, który szybciej rozkłada się w atmosferze. Dla kierowcy różnica sprowadza się do trzech rzeczy. Po pierwsze, czynników nie wolno mieszać ani zamieniać: auto fabrycznie przystosowane do R1234yf serwisuje się tylko tym czynnikiem. Po drugie, R1234yf jest wyraźnie droższy, co wpływa na koszt serwisu. Po trzecie, każdy z nich wymaga odpowiedniej stacji serwisowej i właściwego oleju do sprężarki. Rodzaj czynnika i jego ilość znajdziesz na naklejce w komorze silnika, najczęściej na pasie przednim lub przy maskownicy.

Co możesz sprawdzić sam, zanim przyjedziesz

• włącz klimatyzację i sprawdź, czy po kilku minutach z nawiewów leci wyraźnie chłodniejsze powietrze;
• posłuchaj, czy przy włączeniu klimatyzacji z komory silnika słychać krótkie kliknięcie załączającego się sprzęgła sprężarki;
• zwróć uwagę, czy wentylator przed chłodnicą włącza się, gdy klimatyzacja pracuje na postoju;
• zapamiętaj, od kiedy klimatyzacja chłodzi słabiej i kiedy była ostatnio serwisowana;
• powąchaj nawiewy zaraz po włączeniu klimatyzacji. Zapach stęchlizny to sygnał, że przyda się ozonowanie i wymiana filtra kabinowego.

Te informacje skracają diagnozę i pomagają od razu odróżnić zwykły ubytek czynnika od usterki elektrycznej czy mechanicznej.

Najczęstsze pytania o klimatyzację

Podsumowanie

Klimatyzacja potrzebuje regularnego serwisu, bo czynnik ubywa naturalnie, a razem z nim olej smarujący sprężarkę. Słabe chłodzenie, zapach z nawiewów i parujące szyby to sygnały, że czas na wizytę. Nabijanie klimatyzacji w Sosnowcu, jej naprawę i ozonowanie wykonamy w warsztacie MILA. Zobacz pełny zakres prac przy klimatyzacji albo zadzwoń i umów termin przed sezonem.